Over deze keuzehulp

De Stressincontinentie keuzehulp is ontwikkeld om vrouwen en zorgverleners te ondersteunen bij het maken van een weloverwogen behandelkeuze bij stressincontinentie.

Voor wie is de keuzehulp?

De Stressincontinentie keuzehulp is voor vrouwen met mild urineverlies en matig tot ernstig urineverlies, op basis van de Sandvik Index.

Bij milde stressincontinentie ondersteunt het bij de keuzes: Bekkenfysiotherapie, pessarium of geen behandeling.
Bij matig-ernstige stressincontinentie ondersteunt het bij de keuzes: Bekkenfysiotherapie, bulkinjecties of een mid-uretherale sling.

Medische inhoud

De medische inhoud van de keuzehulp is gebaseerd op actuele wetenschappelijke kennis en de Nederlandse richtlijnen.

De inhoud wordt continu up-to-date gehouden.
Bekijk de referenties Verberg de referenties

Referenties

Nederlandse richtlijn, Urine-incontinentie voor de tweede- en derdelijnszorg, 2013, update april 2024

Nederlandse richtlijn Urine-incontinentie voor vrouwen. Update november 2023

NHG-standaard, Incontinentie voor urine bij vrouwen, 2015

Behar N, Groutz A. Pelvic floor muscle training for female urinary stress incontinence: five years outcome. Neurourol Urodyn. 2017 Jan;36(1):132-135.

Bø K, Hilde G. Does it work in the long term? A systematic review on pelvic floor muscle training for female stress urinary incontinence. Neurourol Urodyn. 2013 Mar;32(3):215-23

Dumoulin C., Hay-Smith E.J.C., Habée-Séguin G.M. Pelvic floor muscle training versus no treatment, or inactive control treatments, for urinary incontinence in women. Cochrane Library 2014

Dooley Y, Kenton K, Cao G, Luke A, Durazo-Arvizu R, Kramer H, Brubaker L. Urinary incontinence prevalence: results from the National Health and Nutrition Examination Survey. J Urol. 2008 Feb;179(2):656-61.

Ford A.A., Rogerson L., Cody J.D., Aluko P., Ogah J. Mid-urethral sling operations for stress urinary incontinence in women. Cochrane Library 2017 Jul

Karmakar D, Mostafa A, Abdel-Fattah M. Long-term outcomes of transobturator tapes in women with stress urinary incontinence; E- TOT randomised controlled trial. BJOG. 2017 May;124(6):973-981.

Labrie J, Berghmans BL, Fischer K, Milani AL, van der Wijk I, Smalbraak DJ, Vollebregt A, Schellart RP, Graziosi GC, van der Ploeg JM, Brouns JF, Tiersma ES, Groenendijk AG, Scholten P, Mol BW, Blokhuis EE, Adriaanse AH, Schram A, Roovers JP, Lagro-Janssen AL, van der Vaart CH. Surgery versus physiotherapy for stress urinary incontinence. N Engl J Med. 2013 Sep 19;369(12):1124-33.

Labrie, J, Lagro-Janssen ALM, Fischer K, Berghmans LCM, van der Vaart CH Predicting who will ondergo surgery after physiotherapy for female urinary stress incontinence. Int Urogynecol J. 2015 Mar;26(3):329-34

Leone Roberti Maggiore U., Finazzi Agrò E., Soligo M., Li Marzi V., Digesu A., Serati M. Long-term outcomes of TOT and TVT procedures for the treatment of female stress urinary incontince: a systematic review and meta-analysis. Int Urogynecol J. 2017;28:1119-1130

Mengerink BB, Van Leijsen SA, Vierhout ME, Inthout J, Mol BW, Milani AL, Roovers JP, Van Eijndhoven HW, Van Der Vaart CH, Van Gestel I, Hartog FE, Heesakkers JF, Kluivers KB. The Impact of Midurethral Sling Surgery on Sexual Activity and Function in Women With Stress Urinary Incontinence. J Sex Med 2016;13:1498-1507

Mostafa A, Lim C.P., Hopper L., Madhuvrata P., Abdel-Fattah M. Single-incision mini-slings versus standard midurethral slings in surgical management of female stress urinary incontinence: an updated systematic review and meta-analysis of
effectiveness and complications. Eur Urol. 2014 Feb;65(2):402-27.

Paiva LL, Ferla L, Darski C, Catarino BM, Ramos JG Pelvic floor muscle training in groups versus individual or home treatment of women with urinary incontinence: systematic review and meta-analysis. Int Urogynecol J. 2017 Mar;28(3):351-359

Sandvik H, Hunskaar S, Seim A, Hermstad R, Vanvik A, Bratt H. Validation of severity index in female urinary incontinence and its implementation in an epidemiological survey. J Epidemiol Community Health 1993;47:497-9

Serati M, Braga A, Di Dedda MC, Sorice P, Peano E, Biroli A, Torella M, Cromi A, Uccella S, Salvatore S, Ghezzi F. Benefit of pelvic floor muscle therapy in improving sexual function in women with stress urinary incontinence: a pretest-posttest intervention study. J Seks Marital Ther 2015;41(3):254-61

Serati M., Salvatore S., Uccella S., Zanirato M., Cattoni E., Nappi R.E., Bolis P. The impact of the mid-urethral slings for the treatment of stress urinary incontinence on female sexuality. J Sex Med. 2009 Jun 6(6):1534-42.

Subak LL, King WC, Belle SH, Chen JY, Courcoulas AP, Ebel FE, Flum DR, Khandelwal S, Pender JR, Pierson SK, Pories WJ, Steffen KJ, Strain GW, Wolfe BM, Huang AJ. Urinary Incontinence Before and After Bariatric Surgery. JAMA Intern Med. 2015 Aug;175(8):1378-87

Tommaselli G.A., Di Carlo C., Formisano C., Fabozzi A., Nappi C. Medium-term and long-term outcomes following placement of midurethral slings for stress urinary incontinence: a systematic review and meta-analysis. Int Urogynecol J. 2015 Sept;26(9):1253-68.

Laatste update

3 februari 2026

Ontwikkeling, onderzoek en implementatie

De keuzehulp is in januari 2026 doorontwikkeld. Op initiatief van de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie met ZorgKeuzeLab als ontwikkel- en implementatiepartner. Voor deze doorontwikkeling is een landelijke multidisciplinaire werkgroep opgericht vanuit de (uro-)gynaecologie, bekkenfysiotherapie, continentieverpleegkunde en patiëntvertegenwoordiging. Deze werkgroep is verantwoordelijk voor de medische inhoud.

Deze doorontwikkelde keuzehulp wordt na het gebruikersonderzoek in maart 2026 voor hernieuwde autorisatie aangeboden aan de NVOG. Aan de inhoud van deze keuzehulp kunnen geen rechten worden ontleend.

De NVOG en ZorgKeuzeLab streven breed gebruik van de keuzehulp na, als onderdeel van het zorgtraject.

Verantwoordelijken medische inhoud

Drs. M.B.E. Gerritse

Uro-gynaecoloog

Ziekenhuis Gelderse Vallei

Dr. M.K. Engberts

Uro-gynaecoloog

Isala

Dr. K.B. Kluivers

Gynaecoloog

Radboudumc

Dr. P. Steures

Uro-gynaecoloog

Jeroen Bosch Ziekenhuis

N. de Jong

Verpleegkundig Specialist

Amphia Ziekenhuis

N. van Bergen

Bekkenfysiotherapeut

Nederlandse Vereniging voor Bekkenfysiotherapie

T. van den Bos

Bekkenfysiotherapeut

Stichting Bekkenbodem4All

Financiering

Stichting Kwaliteitsgelden Medisch Specialisten heeft een subsidie verstrekt om de ontwikkeling en implementatie van de keuzehulp mogelijk te maken.

Voor implementatieondersteuning bij ziekenhuizen en het up-to-date houden van de keuzehulp vragen we ziekenhuizen om een bijdrage via een abonnement. Zo borgen we de kwaliteit en continuïteit van de keuzehulp.

Privacy

ZorgKeuzeLab vindt het belangrijk dat privacy geborgd is bij het gebruik van de keuzehulp. Bekijk hier hoe dat geregeld is.

Copyright

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door opnamen of enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgevers.